Wójt Świerzna wezwał redakcję faktyzkamienia.pl do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego w udostępnieniu informacji przetworzonej. Pismem z 23 czerwca 2026 r., grozi odmową dostępu do informacji, jeśli redakcja nie udowodni, że jej pytania zasługują na szczególną uwagę. Problem w tym, że wójt zastosował jeden instrument prawny do wniosku, który składa się z dwóch różnych kategorii pytań.

Jedno wezwanie, dwa reżimy prawne

Wniosek redakcji z 10 czerwca 2026 r. był konsekwencją medialnych popisów wójta i wicestarosty, o czym pisaliśmy w artykule:

Zawierał pytania różnej natury. Część z nich to rzeczywiście informacja publiczna w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej,  kwoty przekazane na współfinansowanie dróg powiatowych z podziałem na lata, liczba kilometrów dróg wymagających remontu. Do tych pytań gmina mogła stosować przepisy o dostępie do informacji publicznej.

Ale część pytań to pytania prasowe w czystej postaci: do kogo starosta kamieński skierował pismo uzależniające dofinansowanie defibrylatora dla OSP w Świerznie od decyzji wójta w sprawie drogi Stuchowo-Mechowo? Czy wójt podpisywał dokumenty deklarujące dofinansowanie konkretnych odcinków? Na jakiej podstawie publicznie padła kwota 10 milionów złotych? To pytania o fakty, zdarzenia i działania konkretnych osób, materia dziennikarska, nie informacja publiczna. Do tych pytań instytucja informacji przetworzonej nie ma zastosowania.

Gmina zastosowała jednolicie tryb z ustawy o dostępie do informacji publicznej do całego wniosku. Błąd.

Gmina, która sama sobie przeczy

Jest jeszcze jeden wymiar tej sprawy. Wójt Świerzna wydaje papierowy biuletyn finansowany z publicznych pieniędzy (zapytaliśmy o koszt), uznając tym samym, że informowanie mieszkańców o działalności  leży w interesie publicznym. Jednocześnie żąda od redakcji wykazania, że odpowiedź na pytania o wydatkowanie tych samych pieniędzy na drogi miałaby jakiekolwiek znaczenie dla opinii publicznej. Trudno o większą sprzeczność.

Nagrodzony za wiedzę, którą dziś stosuje odwrotnie

Wójt zawarł umowę na obsługę prawną z Kancelarią Radcy Prawnego Dennisa Warcholaka.  W 2015 roku, jako student IV roku prawa na Uniwersytecie Szczecińskim, otrzymał wyróżnienie w I Ogólnopolskim Konkursie na Najlepszą Glosę organizowanym przez Sieć Obywatelską Watchdog Polska. Glosował wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 czerwca 2011 r. (sygn. I OSK 402/11)  i zrobił to aprobująco.

Wyrok dotyczył sprawy łudząco podobnej do obecnej: wójt odmówił udostępnienia informacji o zaopatrzeniu urzędu w opał, uznając ją za przetworzoną i żądając wykazania interesu publicznego. NSA orzekł jednoznacznie, że nawet jeśli wnioskodawca nie odpowie na wezwanie, organ sam musi zbadać, czy przesłanka szczególnie istotnego interesu publicznego jest w danej sprawie spełniona. Ciężar dowodu spoczywa na organie, nie na wnioskodawcy.

Warcholak nie tylko to wiedział ale poddał praktykę organów krytycznej analizie. Jak odnotowała Sieć Obywatelska, w swojej pracy zwrócił się do kilku organów o udostępnienie decyzji odmawiających dostępu właśnie z powodu braku wykazania interesu publicznego i poddał te rozstrzygnięcia krytycznej analizie. Komisja wyróżniła pracę za zaangażowanie w próbę zbadania praktyki funkcjonowania instytucji informacji przetworzonej.

Minęła dekada. Warcholak jest dziś radcą prawnym. Gmina Świerzno jest jego klientem. A wezwanie z 23 czerwca 2026 r. robi dokładnie to, co NSA uznał za nieprawidłowe i co student Warcholak poddał niegdyś krytycznej analizie, czyli przerzuca na wnioskodawcę ciężar wykazania interesu publicznego, grożąc odmową w razie braku odpowiedzi. I robi to wobec całego wniosku, również wobec pytań, do których instytucja informacji przetworzonej w ogóle nie ma zastosowania.

Jako media nie mamy obowiązku udowadniać, że nasze pytania o wydatkowanie publicznych pieniędzy są ważne. To jest założenie wyjściowe, nie coś do wykazania. Redakcja nie zamierza odpowiadać na wezwanie wójta. Wspieramy się w swoim postanowieniu opinią studenta Dennisa Warcholaka z 2015 roku. Razem z Czytelnikami czekamy na decyzję wójta i jesteśmy ciekawi, którą wersją Dennisa Warcholaka wójt się posłuży?  Tą z 2015 roku, która mówi, że organ sam musi zbadać interes publiczny, czy tą z wezwania naszej redakcji, które ten obowiązek przerzuca na redakcję .